Aksak kutular - Abidin Dino
 |
| Fotoğraf: Nazım Hikmet ve Abidin Dino |
ABİDİN DİNO
20 yaşında Türkiye’de bir ilk olan avant-garde akımını benimseyen D Grubu’nu kurar. Çok yönlü bir sanatçı olan Abidin Dino ayrıca Türkiye Komünist Partisi’nin de önemli üyelerinden biridir. Sinema eğitimi aldığı Rusya’da 3 yıl kalır fakat savaş nedeniyle erken dönüş yapmak zorunda kalır.
Yaptığı karikatür, resim ve diğer eserlerle çalışan anadolu insanını öne çıkarmaya çalışır. Batının itaatkar siyasi iradesi bu gibi eserlerden rahatsızlık duymaktan öte sanatçıyı ülkeden kovmanın veya sindirmenin tüm gerekli araçlarını kullanır. Çünkü o modernitenin empoze ettiği kimliği değil sapına kadar doğulu olduğunu eserleriyle haykırarak söyler.
Açılan bir sergi sonrasında Arif Dino ile Çorum’a sürülür. KEL adlı oyunu basıldıktan kısa bir süre sonra toplatılır ardında da Adana’ya sürülür. Sıkı dostu olan Yaşar Kemal ile burda tanışır.
Sevgilisi Güzin Dino ile evlenir ve Adana’da yaşamaya devam ederler. Ancak Adana’daki evleri taşlanır. İstanbul Kabataş’taki evinde de çok uzun kalamaz. Evi aramalar ve baskınlar başlar, 1952 yılında yurt dışı yasağı kalkınca eşiyle birlikte Paris’e yerleşir.
“Özgür olmak, Özgür düşünmek, düşüncelerimi özgür dile getirmek, özgürce yaratmak istiyordum.”
“Ben Türkiye’den ayrılınca, polisin birini tutuklaması gerekiyordu. Onlarda kimseyi bulamayıp seramiklerimi tutukladılar.”
Paris’deki ilk sergisini 1956 yılında açar. Pablo Picasso ile beraber seramik çalışmaları yapar. Seramik çalışması için gittiği atölyede Chagal ile tanışır ve daha birçok dünyaca ünlü isim ile iletişim içinde olur. Fransa Plastik Sanatlar Birliği onursal başkanlığı yapar. Fransa’da yakın dostu Nazım Hikmet, Yaşar Kemal, Fikret Mualla ve daha birçok Türk sanatçıyla ülkesini kalbinde yaşamaya devam eder.
At the age of 20, he founds ‘D Group’ which becomes the first in Turkey to embrace the avant-garde movement. As a multitalented artist, Abidin Dino is also one of the most important members of the Communist Party of Turkey.
He stays in Russia for 3 years where he receives an education in cinema, but is forced to an early departure due to the war.
He tries to bring to the fore the ‘Anatolian worker’ through his charicatures, paintings and other works. Being passed the point of basic annoyance, the obedient political will of the west resorts to any means necessary to exile and consume the artist. Because he declares his Eastern identity loud and proud rather than the one imposed upon him by modernity.
Following an exhibiton opening, he is exiled to Çorum with Arif Dino. Shortly after publishing his play BALD (KEL) it is recalled and he is exiled to Adana. This is where he meets his close friend Yaşar Kemal.
He marries his girlfriend Güzin Dino and continue living in Adana, however their house in Adana gets stoned. They are also unable to stay at their house in Kabataş, İstanbul. The searching and raiding of his house increase rapidly, and in 1952, upon lifting the ban on international travel, they move to Paris.
‘I wanted to be free, think freely, voice my opinions freely’
‘When I left Turkey, the police still had to arrest someone. But they couldn’t find anyone, so they arrested my ceramics’
In 1956, he has his first exihibion in Paris. He creates ceramic works alongside Pablo Picasso. He meets Chagal at a workshop he frequents for his ceramic works and keeps correspondences with many other celebrities of his time. He becomes honorary director of the National Centre for Visual Arts (Centre national des arts plastiques). Alongside his close friends Nazım Hikmet, Yaşar Kemal, Fikret Mualla and many other Turkish artists in France, they keep their country alive in their hearts.
Referans:
1. Aral, Coşkun. Abidin Dino Portresi (biyografik belgesel)
2. Paris’deki evlerinde Ayça Abakan ile söyleşi, 1984
3. Dino, Güzin. Gel Zaman, Git Zaman: Anılar, 1991
https://www.youtube.com/watch?v=BtAMeqhf-lg
5. Sakıp Sabancı Müzesi, Abidin Dino Archive https://www.sakipsabancimuzesi.org/en/collections/abidin-dino-archive
Comments
Post a Comment